EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Sunday, Dec 17th

Miljardenplan rond haven Saldanha Bay

Nederlandse partijen zijn nauw betrokken bij de ambitieuze plannen om de zeehaven van het Zuid-Afrikaanse Saldanha Bay fors uit te breiden en het achterland tot ontwikkeling te brengen met hightech- en schone industrieën. De komst van een Industrial Development Zone en een eventueel partnerschap met de Port of Rotterdam moeten de weg vrij maken voor miljardeninvesteringen. Leading consultant Peter Stuivenberg verwacht dat het project in 2012 van start kan en ruim veertig duizend vaste banen in 2030 zal opleveren.

 

 

De grootste natuurlijke diepzeehaven van het zuidelijk halfrond. Treinverbindingen met de grote steden en de mijnen in het noorden van Zuid-Afrika. Genoeg ruimte om grondstoffen tot producten te verwerken en met behoud van natuur bedrijvencentra te ontwikkelen en woningen te bouwen en die met schone technologie van energie te voorzien. En een prima oplossing om de dichtslibbende haven van het 140 kilometer zuidwaarts gelegen Kaapstad te ontzien. Peter Stuivenberg, hoofd consultant van het Saldanha industrial development project, somt moeiteloos op waarom de onderontwikkelde haven van Saldanha Bay aan de westkust van Zuid-Afrika  een nieuwe impuls moet krijgen en de meest geschikte locatie is om een grote en economisch gevarieerde Industrial Development Zone met vernieuwende bedrijven te creëren.
‘Havens zijn de longen van een land,’ verklaart hij. ‘En de havens in Zuid-Afrika slibben momenteel dicht. Wil het land de groei van de andere Afrikaanse landen en de BRICS bijhouden, dan zal het zich door moeten ontwikkelen en arbeidsplaatsen moeten creëren, bijvoorbeeld door zelf waarde aan de aanwezige grondstoffen toe te voegen en het vestigingsklimaat te verbeteren. Diverse bedrijven willen hier al naartoe komen en investeren. Het enige wat Saldanha van de landelijke en provinciale overheid terugvraagt, is een extra impuls. Als het gebied tot een Industial Development Zone met belastingvoordelen wordt verklaard, kan het project grootschalig van de grond komen. Dat proces is nu gaande, onder meer via feasability studies. Als alles goed loopt, kunnen we in het tweede kwartaal van 2012 van start.’

Met het veelomvattende Saldanha Bay industrial development project zijn miljarden euro’s gemoeid.  Centraal staan de high tech-industriële ontwikkeling van het gebied en de daarop afgestemde uitbreiding en modernisering van de haven.  Is Saldanha nu nog een vrij eenzijdige uitvoerhaven voor ijzererts van Arcelor Mittal, straks zullen er ook kades voor reparatie en onderhoud van enorme boorplatvormen moeten verrijzen. Bovendien moet het mogelijk worden om andere grondstoffen dan ijzererts via de haven te exporteren. Er zijn onder meer gesprekken gaande om de Port of Rotterdam bij die ontwikkelingen te betrekken en Saldanha Bay in hun netwerk van wereldhavens op te nemen. In dat geval ligt ook de komst van een nieuwe containerhaven in de lijn der verwachting.

Volgens Stuivenberg zal een goede afstemming van het industriële gebied met de haven dé katalysator zijn om nieuwe industrie naar het gebied te halen. Een aantal bedrijven heeft al aangekondigd fors te willen investeren.  Zo wil Rare Metal Industries (RMI) zo’n 1,5 miljard euro steken in een schone raffinaderij die uit de aanwezige grondstoffen zeldzame metalen als titanium, zirconium en magnesium voor de export en lokaal gebruik moet gaan destilleren. Stuivenberg: ‘Dat zijn precies de industrieën die dit land nodig heeft. Nu verlaten grondstoffen het land veelal onbewerkt voor niet veel meer dan een habbekrats. Daarin moet verandering komen. Er  zijn hier bijvoorbeeld ook plannen om biodiesel in proteïnen om te zetten en via Saldanha naar India en China te exporteren. En zo zou je hier nog heel wat andere industrieën kunnen ontwikkelen.’

Clean Tech Bay

Saldanha Bay moet daarnaast een ‘Clean Tech Bay’ worden, oftewel een clustergebied voor duurzame energiebedrijven. De bedoeling is dat de hele regio, inclusief haven, industrie en de zesduizend geplande woningen, straks grotendeels door middel van duurzame energie van elektriciteit wordt voorzien. ‘Het zeer groene gehalte van het hele project en de duurzame energievoorziening is een extra reden voor bedrijven en toekomstige werknemers om zich hier te vestigen. De focus op schone industrie maakt het bovendien voor omwonenden en de overheid veel aantrekkelijker,’ aldus Stuivenberg.

Om het project van de grond te krijgen, krijgen de gemeente Saldanha Bay en Stuivenberg volop steun vanuit Nederland. Onder meer de EVD, de haven van Rotterdam, SANEC, Ecorys en enige bedrijven uit de haven-, scheepvaart- en duurzame energiesector, zoals Aeolus, hebben zich verenigd in een consortium om de gemeente Saldanha Bay in het ontwikkelingsproces bij te staan. Volgens coördinator Richard Liebrechts van Ecorys, draait het daarbij veelal om de inbreng van know-how en technologie door Nederlandse bedrijven.  ‘Er komt verschrikkelijk veel kijken bij het opzetten van een industrial development zone, van technologie tot marketing en projectontwikkeing.  Erg belangrijk is ook de ontwikkeling van de lokale arbeidsmarkt. Die moet straks aansluiten op de nieuwe bedrijvigheid.Daartoe zetten we nu al verscheidene trainingsprogramma’s op. Ook zijn we bezig een equity fonds op te zetten, allerlei kosten/baten analyses te maken en lokale en Nederlandse ondernemers voor te bereiden. Er is vanuit Nederland in ieder geval grote interesse om in Saldanha te ondernemen en investeren.’
Volgens Stuivenberg is de enorme belangstelling vanuit de private sector de reden dat de landelijke en provinciale overheid in Zuid-Afrika straks met de Industrial Development Zone in Saldanha zullen instemmen. ‘Er zal vooral veel worden geïnvesteerd in sectoren die nog onderontwikkeld zijn in Zuid-Afrika, zoals biotechnologie, IT en internet. De zone zal bovendien zichzelf grotendeels van schoon water en energie voorzien. We kijken in het hele proces vooral naar waaraan het in Zuid-Afrika nu nog ontbreekt.  Dan heb je het ook over arbeidsplaatsen en woningen voor de lagere- en middenklasse. Ik ben ervan overtuigd dat we met dit concept de bevolking een betere toekomst kunnen bieden.’

Meer informatie bij Peter Stuivenberg: info@eyeon-newmedia.co.za of Richard Liebrechts. Richard.Liebrechts@ecorys.com

Tekst: Klaas Deknatel. Foto: gemeente Saldanha Bay