EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Sunday, Dec 17th

Mauritius belastingparadijs voor Afrika

Maar liefst 42 procent van alle directe investeringen in India liepen afgelopen tien jaar via Mauritius. Inmiddels zien financiële instellingen op het eiland vooral ook de kapitaalstromen richting het Afrikaanse vasteland toenemen. Dat stemt lokale financiële instellingen optimistisch. 'Met ons aantrekkelijke ondernemings- en belastingklimaat kunnen we het Singapore van Afrika worden.'

Dat suiker eeuwenlang dé inkomstenbron was voor Mauritius, is nog goed terug te zien op het eilandje in de Indische Oceaan. Nog altijd is ongeveer 70 procent van het door koraalrif en witte stranden omringde oppervlak bedekt met suikerrietplantages. Een rondtocht over het eiland maakt echter al snel duidelijk dat de Mauritiaanse economie tegenwoordig wel meer biedt dan alleen suiker. Want waar dat goed voorheen werd geteeld, verrezen afgelopen jaren op steeds meer plekken moderne kantorenparken, vakantieresorts en winkelcentra. Anders kondigen bouwputten of billboards tussen het suikerriet de komst daarvan wel aan.

‘Tot aan de onafhankelijkheid in 1968 was onze economie nog geheel op suiker gericht, maar tegenwoordig zijn de textielindustrie, het toerisme, de bouw en de financiële sector elk al groter van omvang,’  verklaart Roshan Ramoly, algemeen directeur bij CIM Stockbrokers,  een van de grotere hoekmannen op de Mauritiaanse effectenbeurs (SEM). Vanuit zijn kantoor in het centrum van hoofdstad Port Louis vertelt hij hoe de Mauritiaanse economie afgelopen decennia stapsgewijs veelzijdiger werd. Dat proces begon al in de jaren zeventig toen met zogeheten Export Processing Zones textielindustrie naar het eiland werd gelokt. In de jaren tachtig zette Mauritius zich vervolgens met succes als luxueuze toeristische bestemming op de wereldkaart. Afgelopen 10-15 jaar kreeg het eiland in de financiële wereld echter vooral bekendheid als belastingparadijs. Mutinatonals gebruiken Mauritius inmiddels op grote schaal als uitvalsbasis om elders in de wereld te investeren. Lokale financiële instellingen spinnen er garen bij.

‘Ons economische succes is grotendeels te danken aan een goede publiek-private samenwerking,’ verklaart Ramoly. ‘De overheid heeft in de loop der jaren de ontwikkeling van specifieke economische sectoren tot een speerpunt gemaakt en voor een steeds aantrekkelijker ondernemings- en belastingklimaat gezorgd. Dat heeft Mauritius uiteindelijk een veel diversere en daarmee stabielere economie gegeven. Met uitzondering van het jaar 2009 toen de kredietcrisis zowel het toerisme, de financiële sector als de bouw op het eiland zwaar teisterde, groeit ons bruto binnenlands product al jaren achtereen met zo’n vier tot zes procent per jaar.’

Met die solide economische groei wist Mauritius zich van een laaginkomensland tot een middeninkomensland op te werken. Het gemiddelde jaarinkomen van de ongeveer een miljoen Mauritianen is inmiddels bijna 15.000 dollar. Daarmee behoort het eiland tot de top 5 in Afrika, waar de Mauritiaanse economie inmiddels steeds meer model staat voor landen die niet langer economisch afhankelijk willen zijn van één grondstof of één agrarisch product.

Belastingparadijs

Een voordeel voor Mauritius is de strategische ligging, midden in de Indische Oceaan maar precies tussen de opkomende markten van Afrika, het Midden Oosten en Azië in. Richtte de Mauritiaanse economie zich voorheen door het koloniale verleden onder Engeland en Frankrijk nog vooral op Europa, tegenwoordig wordt veel meer naar de snelgroeiende economieën in de regio van de Indische Oceaan gekeken. Vooral met India zijn zowel de culturele banden (Zestig procent van de eilandbevolking is oorspronkelijk van Indiase afkomst) als de economische betrekkingen innig. Zo verliep maar liefst 42 procent van alle wereldwijde directe investeringen in India de afgelopen tien jaar via Mauritius.

‘Mauritius is al jaren dé grote uitvalbasis voor westerse multinationals die de Indiase markt op willen of anders wel voor financiële instellingen die in India investeren,’ verklaart Ramesh Awatarsing, operationeel directeur van de lokale dependence van Orangefield Trust.  Volgens hem kiezen zij vooral vanwege het gunstige belasting- en ondernemingskimaat en de goede regulering van de financiële sector voor zijn land. ´Je kunt hier als buitenlandse partij relatief snel, veilig en eenvoudig een holding of fonds laten opzetten waarmee je vervolgens zeer voordelig kunt opereren of investeren in landen waarmee Mauritius een belastingverdrag heeft. Vooral India is in dat opzicht razend populair.’

In het chique Hotel Labourdonnais aan de Waterfront van Port Lous rekent hij voor hoeveel  (of beter gezegd, hoe weinig) buitenlandse investeerders in Mauritius aan belasting kwijt zijn. Over de offshore activiteiten is men op het eiland slechts 20 procent belasting verschuldigd. Maar daarover kunnen ondernemingen weer tot 80 procent korting krijgen als ze aan de juiste voorwaarden voldoen. Awartasing: ‘Uiteindelijk kan dat betekenen dat je als onderneming slechts drie procent effectieve belasting hoeft te betalen. Veel andere soorten belastingen, zoals dividend- of vermogensbelasting, worden hier zelfs helemaal niet geheven.’

Singapore

Als springplank naar India concurreert Mauritius vooral met Singapore, een staat waaraan het eiland zich graag spiegelt. Awartasing ziet wel enige overeenkomsten maar vindt de vergelijking eigenlijk niet op zijn plaats. ‘Mauritius probeert zich net als Singapore vooral met intelligente dienstverlening te ontwikkelen,´ verklaart hij. ´Maar hoewel we ons naar een middeninkomensland hebben weten op te werken en ons opleidingsniveau is toegenomen, kunnen we natuurlijk nog lang niet tippen aan het ontwikkelingsniveau en de hoge inkomens van Singapore.’

Ook volgens Ramoly valt er nog veel te verbeteren op Mauritius wil het zich met een Singapore kunnen meten. De financiële sector mag dan een goede naam hebben, beleggen op de beurs van Mauritius (SEM) verloopt nog lang niet zo gestroomlijnd als in ontwikkelde landen. Ten eerste betalen beleggers standaard flinke fees van zo’n twee procent aan brokers (die weer hoge fees betalen aan de beurs) bij de aan- en verkoop van aandelen. Ten tweede kampt de SEM net als veel andere Afrikaanse beurzen met een gebrek aan liquiditeit, waardoor de bodem van veel aandelenkoersen flinterdun is.

Investeren in Mauritius

Desondanks ziet hij wel investeringskansen op Mauritius voor buitenlandse beleggers. ‘De economische groei  is natuurlijk gewoon goed en redelijk stabiel,’ verklaart hij. ‘De meeste sectoren hebben zich van de kredietcrisis hersteld en groeien weer met 4-6 procent. Zo is het toerisme alweer op het niveau van voor 2008. De bouw- en vastgoedsector blijft bovendien profiteren van het feit dat het sinds 2006 voor buitenlanders relatief gemakkelijk is om hier onroerend goed te kopen en een permanente verblijfsvergunning te krijgen. Dat soort ontwikkelingen zijn mijn inziens nog niet geheel in de koersen verwerkt.’

De beste en veiligste investering ziet Ramoly echter in de financiële sector, met name in de Mauritius Commercial Bank (MCB). ‘De meeste beursgenoteerde bedrijven hier zijn nog altijd voor meer dan 50 procent familiebezit,’ vertelt Ramoly. ‘ MCB vormt daarop een uitzondering en heeft met zo’n 1,1 euro miljard ook verreweg de grootste marktkapitalisatie op de SEMDEX . Het bedrijf wordt goed geleid en het fonds is in tegenstelling tot veel andere aandelen liquide.’

Volgens Awartasing lenen de omstandigheden op Mauritius zich ervoor om komende jaren door te groeien. Hij noemt de politieke stabiliteit. Die waarborgt volgens hem de continuïteit van het succesvolle economische beleid . Ook is er zijn inziens duidelijk een wil om zich te verbeteren. Hij verwijst daartoe onder meer naar de ranglijst van het Doing Business Report 2011, waarin Mauritius voor de derde keer op rij verreweg het hoogst genoteerde Afrikaanse land is. Voor die lijst meten de WereldBank en het IFC het gemak van zaken doen, oftewel het ondernemings- en investeringsklimaat, in 183 landen.  ‘Mauritius is nu twintigste op die lijst maar heeft de ambitie uitgesproken om bij de beste tien landen ter wereld te komen,’ aldus Awartasing. ‘Dat getuigt van een gezonde ambitie.’

Afrika

Vooral ook de opkomst van Afrika ziet hij als een kans voor zijn land, zeker nu de buitenlandse investeringen in dat continent snel toenemen. ‘Wat wij voor buitenlandse investeerders in India doen, kunnen we natuurlijk ook voor investeerders in Afrika doen,' aldus Awartasing. 'Met een toenemend aantal Afrikaanse landen heeft Mauritius al een belastingverdrag waardoor er grote belastingvoordelen zijn te behalen als men via een holding of fonds op Mauritius in die landen investeert. Bijkomend voordeel is dat we vergeleken met Afrikaanse landen doorgaans een veel stabielere financiële omgeving bieden. Dat zal nog meer investeerders nopen om ons eiland als springplank te gebruiken. Mauritius kan zo tot het Singapore van Afrika uitgroeien.’

Foto's: Klaas Deknatel

Meer informatie over belastingconstructies via Mauritius? Stuur ons dan een e-mail.