EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Sunday, Dec 17th

Investeren in de Afrikaanse internetrevolutie

In 2010 begonnen Vincent Kouwenhoven en Brian Hirman een pilot met Venture Capital voor veelbelovende internetbedrijven in Afrika. Dat beviel al snel goed. Inmiddels heeft het eVA-fund zicht op een fondsomvang van circa 15-20 miljoen euro en geïnvesteerd in zes jonge Afrikaanse internet-bedrijven. 'We hebben het idee dat we op het juiste moment op de juiste plek zijn.'

Je kunt gerust stellen dat de ontwikkeling van het internet in Afrika flink is achtergebleven bij die in Europa en Amerika. Vincent Kouwenhoven, managing director van het eVentures Africa-fund, schat zelfs dat Afrika zo’n 10-12 jaar achterloopt als het om de internetpenetratie en -kosten gaat. Tegelijkertijd denkt hij dat Afrika aan de vooravond van een grote inhaalslag staat. Samen met Brian Hirman richtte hij daarom vorig jaar het eVA-fund op, een Venture Capital fonds dat in Afrikaanse internetbedrijven investeert.  Volgens Kouwenhoven zijn er een aantal ontwikkelingen die de Afrikaanse internetmarkt momenteel zeer interessant maken. ‘Ten eerste groeit de Afrikaanse economie over het algemeen zeer snel, ook na de kredietcrisis,’ vertelt hij.  ‘Er ontstaat in veel landen nu snel een grote middenklasse die kapitaalkrachtig genoeg is om zich allerhande producten en diensten te veroorloven. Het internetgebruik zal op korte termijn ook een impuls krijgen door de glasvezelkabels die nu rond het continent op de bodem van de oceaan worden uitgerold en de satellietnetwerken die er worden geïnstalleerd. Dat zal de snelheid van het internet enorm verhogen en de kosten drastisch verminderen. Verder zijn we onder de indruk van de jonge generatie Afrikaanse internetondernemers, veelal mannen en vrouwen die in Amerika hebben gestudeerd en nu in hun eigen land een bedrijf zijn gestart, de zogenaamde Cheetahs. Sommigen van die bedrijfjes hebben zeer interessante toepassingen en technologie ontwikkeld. Het grote probleem in dit SME-segment is dat de toegang tot kapitaal zeer beperkt is. Ze zijn te klein voor private equity terwijl lokale banken veel te hoge rentepercentages vragen. In dat gat zijn we gesprongen.’

Kouwenhoven en Hirman behoorden eind jaren negentig tot de Nederlandse internetondernemers van het eerste uur. De laatste tien jaar was Kouwenhoven al veel betrokken bij Venture Capital in Europa. De stap naar Afrika kwam naar eigen zeggen niet voort uit idealisme alleen. Hij verwacht wel dat investeringen in bedrijven Afrika uiteindelijk meer zal brengen dan aid. ‘De afgelopen jaren hebben bewezen dat investeren in Afrika veel meer oplevert dan hulpverlening,’ stelt hij. ‘De nieuwe generatie Afrikanen wil ook helemaal geen hulp meer, maar op gelijkwaardige wijze zaken doen met Europeanen. Met onze investeringen helpen we Afrikaanse bedrijven duurzaam  te groeien en hoogwaardige werkgelegenheid te creëren. Het internet zal zeker ook belangrijk zijn voor de verdere ontwikkeling van Afrika. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de mogelijkheden voor E-learning, business-to-business support en het transpanter en toegankelijker maken van overheden.’

Mobiel internet

Het eVA Fund kijkt vooral naar bedrijven met interessante mobiele internettoepassingen en -technologie. Door het gebrek aan vaste telefoonlijnen en kabels is de eerste fase van de internetrevolutie in zekere zin aan Afrika voorbij gegaan. Het gebruik van mobiele telefonie is afgelopen jaren echter enorm gegroeid. Ook mobiel internet komt inmiddels in steeds meer Afrikaanse landen van de grond. Volgens Kouwenhoven worden in Afrika zelfs mobiele internettoepassingen ontwikkeld en gebruikt waarvan men in het westen nog kan leren. In Kenia is betalen met de mobiele telefoon bijvoorbeeld al de gewoonste zaak van de wereld.  Pesapal, een van de bedrijven die een betalings gateway hiervoor ontwikkelde, zit in de portofolio van het eVA fund. ‘Pesapal  is een zeer interessant bedrijf met unieke en vooruitstrevende technologie,’ aldus Kouwenhoven. ‘Naar dit soort bedrijven zijn we vooral op zoek. Bedrijven met grote platforms en unieke applicaties. We selecteren vooral bedrijven die al enigszins ontwikkeld zijn en bijvoorbeeld landelijk een nummer 1 of 2 positie hebben opgebouwd in hun specifieke marktsegment en nu naar de omliggende landen hun vleugels willen uitslaan. Vooral bedrijven met Pan-Afrikaanse potentie vinden we interessant. De Afrikaanse markt is met 1 miljard inwoners in potentie van enorme omvang.’

Deelname in fonds

De middelen van eVentures kwamen aanvankelijk uit eigen zak van de twee ondernemers, aangevuld met wat geld van een kleine groep privé-investeerders. Maar inmiddels is het fonds ook opgemerkt door grote Europese institutionele beleggers, waarmee een aanzienlijke fondsuitbreiding tot de mogelijkheden behoort. Daarmee kan het fonds voorlopig vooruit maar Kouwenhoven sluit niet uit dat er in een volgende fase weer ruimte komt en ook private investeerders weer kunnen deelnemen. 

Advies

Hij heeft het idee dat het fonds precies op de juiste tijd op de juiste plek is. ‘Er zijn wel meer investeerders in dit segment maar wij zijn bij mijn weten  vooralsnog de enige partij die zich als een echte Venture Capital partner uitsluitend op de Afrikaanse internetmarkt richt. Wij investeren niet alleen met geld maar brengen ook kennis met ons mee en adviseren bedrijven op strategisch en operationeel niveau. Brian en ik stonden destijds midden in de opkomst van internet in Nederland. In die zin brengen we de nodige ervaring met ons mee. Er zijn namelijk veel paralellen.‘

Synergie

Het eVA-fund investeerde vooralsnog vooral in bedrijven in Ghana en Kenia, en kijkt nauwlettend ook naar Nigeria waar de internetpenetratie al hoog is. Ook een Pan-Afrikaans plan uit Zuid-Afrika om in alle Afrikaanse landen portals te lanceren, krijgt financiële en inhoudelijke steun. Kouwenhoven:  ‘Hoe groter de portofolio wordt, hoe meer synergie we ook tussen de bedrijven onderling kunnen creëren. Zo werkt een van de bedrijven in onze portefeuille al met technologie die is ontwikkeld door een ander bedrijf dat we steunen.’ 

Perceptie Afrika

Volgens Kouwenhoven blijven Nederlanders Afrika nog te veel met armoede, corruptie, oorlogen en achteruitgang  associëren. Hij ziet grote delen van Afrika zich nu juist snel ontwikkelen. Ondernemers met Afrika-plannen adviseert hij er vooral eerst een kijkje te gaan nemen en het continent te ervaren alvorens er zaken te doen. De investeerder denkt dan onder meer aan landen als Ghana, Nigeria en Kenia. ‘Nairobi is nog geen Sjanghai maar het begint er wel steeds meer op te lijken. Het bruist er van de bedrijvigheid en ondernemerschap. Je proeft er echt de drive om vooruit te gaan.’
 
Website eVA fund