EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Tuesday, Jan 16th

Zuid-Afrikaanse banken geloven steeds meer in eigen continent


Bankieren in Afrika. Twintig jaar geleden moesten internationaal opererende banken er niet aan denken, tegenwoordig staan ze in de rij om een plekje op het continent te bemachtigen. Vooral Zuid-Afrikaanse banken timmeren flink aan de weg in Afrika. De Standard Bank staat er het beste voor.

Bij de presentatie van de jaarcijfers begin maart maakte de Zuid-Afrikaanse Standard Bank een koerswijziging bekend. Vanwege de hoge kosten en magere resulaten zag de bank zich genoodzaakt om niet langer snelle expansie in de emerging markets na te streven. Een uitzondering werd echter gemaakt voor investeringen op het Afrikaanse continent. Sterker nog: ‘Africa is at our core.’ verklaarde Jacko Maree, bestuursvoorzitter van de al in zeventien Afrikaanse landen actief zijnde Standard Bank. Volgens hem zullen landen als Nigeria, Angola, Ghana en Kenia de komende twintig jaar tot de snelstgroeiende landen ter wereld behoren. ‘Dat maakt het voor ons een natuurlijke keuze om verder in onze Afrikaanse netwerken, franchises, expertise en mensen te blijven investeren en ons marktaaandeel op het continent uit te bouwen.’

De voornemens van Standard Bank om flink in Afrika te investeren, kwamen niet als een grote verrassing. Andere Zuid-Afrikaanse banken gaven eerder dit jaar al aan op verdere Afrikaanse expansie in te zetten en zodoende van de potentiële groei op het continent te profiteren. De First Rand Group (waaronder FNB) kreeg onlangs voet aan de grond in Angola en Tanzania en blijft naar eigen zeggen volop investeren in Zambia en Mozambique.

Ook de Nedbank mikt op uitbreiding van de Afrikaanse activiteiten en stelde zich bij monde van bestuursvoorzitter Mike Brown ten doel om de meest geliefde bank van Afrika te worden. Volgens Brown is de bank klaar om nieuwe markten in Afrika binnen te stappen. De groep is onder al actief in Swaziland, Lesotho, Zimbabwe en Malawi. De Afrikaanse activiteiten van Nedbank wekte afgelopen jaren nog de interesse van de grote HSBC bank die duidelijk op zoek was naar een springplank naar Afrika. Voor de geplande overname kreeg de Chinees-Engelse bank echter geen toestemming van de Zuid-Afrikaanse autoriteiten.

Het Afrikaanse continent is ook in het vizier van Absa Bank dat inmiddels wel grotendeels in handen is van een grote overzeese bank. In 2005 betaalde de Britse Barclays Bank meer dan drie miljard euro voor 57 procent van Absa dat in Zuid-Afrika de grootste retailbank is. Bestuursvoorzitter Maria Ramos gaf onlangs aan dat het voor Absa in Afrika een voordeel is dat Barclays al sterk vertegenwoordigd is op het continent. Absa zou zich met hulp van Barclays op niche markten willen richten, onder andere in Nigeria en Angola. Directieleden van Barclays gaven op hun beurt onlangs aan het marktaandeel in Afrika te willen uitbreiden. De Britten zouden onder meer hun aandeel in Absa van 57 procent naar 75 procent willen verhogen. Dat zou Absa weer meer financiële slagkracht geven om de Afrikaanse activiteiten uit te breiden.

Van de Big Four, zoals ze in Zuid-Afrika ook wel worden genoemd, staat Standard Bank, er echter het beste voor in Afrika. De bank die voor 20 procent in handen is van the Industrial and Commercial Bank of China (ICBC) is niet alleen in omzet en marktkapitalisatie de grootste bank van Afrika. Standard heeft ook het grootste marktaandeel en de meeste expertise in Afrika. Waar andere banken nog moeten opstarten in sommige Afrikaanse landen, beschikt Standard er al over een netwerk, naam, kantoren, mensen, franchises, pin-automaten en IT-infrastructuren. Vooral in Nigeria, waar Standard al een grote investeringsbank is, wil de bank de retailactiviteiten flink uitbreiden. Ook heeft de bank inmiddels een licentie om de Angolese markt te betreden en mikt het op expansie in Ghana en Kenia.

De meeste analisten lieten zich positief uit over de Afrika-koers van Standard Bank en zagen het als de beste oplossing om de resulaten te verbeteren. De bank staat de laatste tijd vanwege matige cijfers onder druk van aandeelhouders. De kosten van de bank zijn de laatste jaren te veel opgelopen door investeringen in emerging markets wereldwijd. Dat is ten koste van de winst gegaan. De bank gaf bij de presentatie van de jaarcijfers aan dat het zich niet langer op overnames in- of expansie naar nieuwe landen buiten Afrika richt. Wel blijft de bank zich richten op het verbinden van business tussen andere emerging markets, vooral in Azië, en Afrika, zeker als het om grondstoffendeals gaat, de specialiteit van Standard.

De focus op Afrika door Standard was vooral slecht nieuws voor de andere drie Zuid-Afrikaanse banken. Nedbank, Absa en First Rand hadden waarschijnlijk gehoopt hadden dat Standard het vanwege de opgelopen kosten van de groep wat rustiger aan zou gaan doen in Afrika zodat zij wat marktaandeel konden terugveroveren. Maar dat bleek niet het geval te zijn.

Bron: Business Day en Fin24