EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Tuesday, Jun 19th

Nigeria verkiezingen 2011 (update)

Goodluck Jonathan blijft de komende vier jaar president van Nigeria. De zittende president van de People’s Democratic Party behaalde bijna twee keer zo veel stemmen als zijn voornaamste uitdager Muhammadu Buhari uit het Islamitische Noorden van het land. Een tweede ronde is daarom niet nodig. Internationale waarnemers spreken van de eerlijkste en meest vrije verkiezingen sinds de komst van de democatie in 1999. Maar noorderlingen vechten de uitslag aan en gingen maandag de straat op.

De markten reageerden maandag opgelucht op de winst van Jonathan in de eerste ronde. Terwijl wereldwijd de aandelenbeurzen onderuit gingen, stond de Nigeria Stock Exchange in de plus. Investeerders vreesden voor meer onrust als een tweede ronde noodzakelijk zou zijn geweest. Maar na telling van de stemmen in 31 van de 36 staten plus de hoofdstad Abuja heeft Jonathan al in de eerste ronde de zege veiliggesteld. Daartoe moest hij minstens 50 procent van de stemmen halen én in minstens twee derde van de staten minimaal een kwart van de stemmen behalen

Investeerders keken, zeker na het echec in Ivoorkust, met belangstelling uit naar de verkiezingen in het snel groeiende Nigeria, met 160 miljoen inwoners verreweg de belangrijkste markt in West-Afrika. De aanloop naar de stembusronde die vorige week begon met parlementsverkiezingen, ging nog gepaard met lokaal geweld. De verkiezingen zelf verliepen echter in een tamelijk goede sfeer. De opkomst was hoog en waarnemers spraken van de beste verkiezingen sinds het land in 1999 democratisch werd. Er was tijdens de parlementsverkiezingen winst voor de oppositie en verlies voor de People's Democratic Party dat een flink aantal zetels moest inleveren.

Ook de presidentsverkiezingen zouden ondanks enige incidenten redelijk fair zijn verlopen. De voormalige Ghanese president John Kuffour, hoofdwaarnemer namens de Afrikaanse Unie, vertelde tegen de BBC dat hij ondanks enige incidenten tevreden was over het verloop van de verkiezingen. Zeker vergeleken met eerdere verkiezingen kunnen Nigerianen volgens hem trots zijn. In het onrustige noorden leidde de verkiezingsuitslag echter tot rellen.

Eerdere analyse van het belang van de Nigeriaanse verkiezingen

Zelden zal er zo’n groot verschil zijn geweest tussen de politieke en economische berichtgeving over een land als over Nigeria dezer dagen. Waar de financiële media de ene na de andere recordwinst en –omzet van Nigeriaanse bedrijven melden, onstaat op de algemene nieuwspagina’s een beeld van een land waar in aanloop naar de verkiezingen totale chaos heerst.  Zo meldt Reuters woensdag dat de Nigeriaanse Fidelity Bank de winst over 2010 heeft verviervoudigd ten opzichte van het jaar daarvoor, maar maakt de BBC melding van politiek getinte bomaanslagen en lynchpartijen in aanloop van de verkiezingen die op 2 april van start hadden moeten gaan.  De verkiezingen zijn echter vanwege logistieke problemen uitgesteld. 9 April kiest Nigeria nu een nieuw parlement en 16 april een nieuwe president om 26 april de stembusronde af te sluiten met provinciale verkiezingen.

De verkiezingen in Nigeria worden als een belangrijke test voor de democratie in Afrika gezien, zeker nadat de verkiezingen in Ivoorkust eerder dit jaar tot een politieke impasse en zelfs zware gevechten leidden. In Kenia kon een paar jaar terug door middel van een coalitie uiteindelijk escalatie van politiek geweld worden voorkomen.

De ogen zijn nu gericht op Nigeria dat met zo’n 160 miljoen inwoners verrweg de meeste inwoners van alle Afrikaanse landen herbergt, een snelle economische groei van meer dan zeven procent per jaar doormaakt en Zuid-Afrika naar de kroon steekt als grootste economie van het continent. Investeerders spreken zelfs van het Brazilië van Afrika  en roemen vooral de ontwikkelingen in de financiële sector en op de consumentenmarkt. Het toenemende optimisme over de economische opkomst van Afrika is voor een groot deel op de ontwikkelingen in Nigeria gestoeld.

Het is dan ook van groot belang voor heel Afrika dat de Nigeriaanse verkiezingen succesvol verlopen.  De vraag is of dat mogelijk is. In de aanloop is het onrustig, ook al is die onrust veelal regionaal.  Het is ook zeker niet onrustiger dan voorheen. Sinds het land in 1999 voor een democratisch gekozen bestuur koos, groeide het land dan wel economisch gezien, de verkiezingen  gingen steevast gepaard met intimidatie, corruptie en geweld.  Winnaar was elke keer de People’s Democratic Party die het etnisch verdeelde land enigszins verenigde door om en om een leider uit het Islamitische Noorden en cristelijke zuiden naar voren te schuiven.

Ook dit keer is de PDP de grote favoriet . Maar er zijn twijfels of de presidentkandidaat van de PDP, Goodluck Jonathan, wel populair genoeg is in het noorden. In mei 2010 volgde hij als zuiderling de overleden noorderling Umaru Musa Yar'Adua op als president. En volgens sommige noorderlingen druist het tegen de PDP-traditie in dat hij als zuiderling nu voor een tweede termijn gaat. Volgens analisten zouden sommige noorderlingen daarom mogelijk overstappen naar de noorderling Muhammadu Buhari van de Congress of Progressive Change, op het oog de belangrijkste tegenstander van Jonathan.

De grote vraag is vooral of Jonathan al in de eerste ronde meer dan vijftig procent van de stemmen weet te winnen of dat er een tweede ronde nodig zal zijn. In dat laatste geval kan het nog wel eens een tijdje onrustig blijven in Nigeria. Zeker als Buhari zich voor de tweede ronde verenigt met andere oppositiepartijen en de verkiezingen enigzsins vrij en fair verlopen, maakt Buhari een redelijke kans en behoort een close finish of zelfs winst tot de mogelijkheden.  De vraag is in het laatste geval uiteraard of de PDP dan zonder slag of stoot plaats zal maken.

Afrika is er hoe dan ook bij gediend dat de verkiezingen redelijk vrij en fair verlopen en er een duidelijke winnaar uit de bus komt. Als economische leider van West-Afrika kan Nigeria het zich niet veroorloven om op politiek gebied het slechte voorbeeld te geven.

Foto: Berend Bosman, Lagos