EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Monday, Aug 20th

Afrika nu snelst groeiende continent

De economische groei (BBP) van Sub-Sahara Afrika zal van 5,5 procent in 2011 naar 5,9 procent in 2012 stijgen, zo blijkt uit de recente groeiverwachtingen van het IMF. Daarmee zijn de groeicifers van het continent weer op het niveau van voor de financiële crisis en streeft Afrika Azië voorbij als snelst groeiende werelddeel.

Ook binnen Afrika vinden komende tijd enige opvallende verschuivingen plaats. Zo berekende het bureau Econometrix op basis van de groeiverwachtingen van het IMF dat de positie van Zuid-Afrika als grootste economie van Afrika door de snelle economische opkomst van Nigeria ten einde zal komen. Waar Zuid-Afrika op een jaarlijkse economische groei van rond de 3,5 procent zit, voorspelt het IMF dat het West-Afrikaanse land komende jaren met 6,8 procent groeit. Binnen 10-15 jaar zal het land dat recent werd opgenomen in de BRIC daarmee naar verwachting haar koppositie aan Nigeria moeten afstaan.

Begin dit jaar berekende The Economist al dat zeven Afrikaanse economieën de komende vijf jaar tot de top 10 van snelstgroeiende landen met meer dan 10 miljoen inwoners ter wereld behoren. Het gaat om Ethiopië (8,1%), Mozambique (7,7%), Tanzania (7,2%), Kongo (7,0), Ghana (7,0), Zambia (6,9%) en Nigeria (6,8%).

Opvallend is dat met Ethiopië en Mozambique twee relatief arme niet-olielanden de lijst aanvoeren. Afgelopen tien jaar was Angola nog het snelst groeiende grote land ter wereld met een gemiddelde groei van meer dan 10 procent per jaar maar dat was vrijwel volledig aan de snel stijgende olie-output en -prijzen te danken.

Het IMF waarschuwde wel dat de alsmaar stijgende olie- en voedselprijzen in armere Afrikaanse landen roet in het eten kunnen gaan gooien. ‘De hogere prijzen kunnen tot inflatie en handelstekorten leiden in landen die voedsel en/of olie importeren,’ aldus het IMF in haar laatste rapport. ‘Overheden zullen daarop moeten anticiperen.’

Het IMF constateert verder dat met name in landen als Ghana en Mauritius momenteel veel wordt geïnvesteerd door buitenlandse partijen. Het eerste land profiteert onder meer van een verbeterd belasting- en monetair regime, een gunstige cacao- en goudmarkt, en de start van olie- en gasexploraties voor de kust. Vooral door de nieuwe olie-inkomsten groeit de economie van Ghana dit jaar volgens de IMF-verwachtingen met ruim 13 procent tegen ongeveer vijf procent in 2010.

Volgens Michael Power, strateeg bij Investec Bank in Zuid-Afrika, is het huidige optimisme over de Afrikaanse economie ongekend. 'De succesvolle organisatie van het WK voetbal en de wijze waarop Afrikaanse landen zich snel hebben hersteld van de wereldwijde financiële crisis, hebben in Afrika tot een ongekend optimisme geleid. Er is een zeer ambitieuze generatie opgestaan die al ondernemend Afrika echt vooruit wil helpen. Ik noem dat ook wel de post-post-koloniale generatie.'

De stijgende voedselprijzen vormen volgens Power eerder een kans dan een risico voor Afrika. 'Met het gigantische potentieel aan vruchtbare landbouwgrond liggen er in Afrika juist enorme mogelijkheden om voedsel te gaan exporteren naar andere continenten. Er wordt nu enorm veel daarin geïnvesteerd. Ook voor Nederlandse ondernemers in de agrobusiness sector biedt Afrika nu grote kansen.'

Volgens Power is er momenteel ook in andere sectoren enorm veel gaande in Afrika. Hij wijst onder meer op alle nieuwe mijnbouwprojecten, de opkomst van een exportgerichte industrie in Kenia en het toenemende toerisme, met name vanuit Azië.

De grote winst wordt zijn inziens echter geboekt op de binnenlandse consumptiemarkt die voorheen zeer berperkt was en nu tot leven is gekomen en waarvan vooral banken, brouwerijen, bouwers en telecombedrijven profiteren. Power: 'Dat er op de lokale Afrikaanse markten kansen liggen, begint nu echt door te dringen, ook bij Europese multinationals. Onlangs betaalde Heineken nog de volle mep voor de overname van brouwerijen in Ethiopië. Afrika neemt op sommige gebieden zelfs een voorsprong. In Kenia wordt nu 50 procent van het BBP via de mobiele telefoon getransfereerd. De dynamiek die je nu in Afrika aantreft, is echt een wereld van verschil met die van tien jaar geleden.'

Bronnen: IMF, The Economist, Business Report

Tekst en Foto: Klaas Deknatel