EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Sunday, Dec 17th

Verzet tegen boorplannen Shell in Zuid-Afrika

De plannen van Shell om in de Zuid-Afrikaanse binnenlanden (Karoo) naar natuurlijk gas te boren, stuiten op felle weerstand van de lokale bevolking en milieu-activisten. De beoogde boormethode  zou volgens tegenstanders tot enorme milieuschade en watergebrek in de droge Karoo kunnen leiden.

De felle tegenstand tegen de gasboorplannen van Shell komt enigszins als een verrassing. Het Brits-Nederlandse energieconcern verrichtte afgelopen jaar in alle rust onderzoek naar de potentiële aanwezigheid van natuurlijk gas (gas uit kleisteen) in de Karoo, een groot droog gebied in de binnenlanden van Zuid-Afrika. Nu Shell de gasboorplannen wil doorzetten en inmiddels een verzoek voor een exclusief exploratiecontract in een gebied van 185 duizend vierkante kilometer heeft ingediend bij de overheid, zijn echter de rapen gaar. Lokale bewoners, milieu-activisten, natuurbeschermers en wetenschappers hebben zich gezamenlijk fel tegen Shell gekeerd. Ook de natuurorganisatie van Prinses Irene, die belangen heeft in de Karoo, behoort tot de tegenstanders.

Vooral de beoogde boormethode moet het ontgelden en wordt als veel te riskant beschouwd. Het zogenaamde hydraulic fracturing of fracking (kraken), zou bij onzorgvuldig handelen of onvoldoende kennis van de bodemlagen zowel het grond- als oppervlaktewater ernstig kunnen vervuilen, met een verwoestende uitwerking op dit droge gebied met zijn unieke natuur. Ook heeft Shell miljoenen liters water nodig voor de boringen. Water dat de Karoo niet heeft.

De milieu-activisten hebben weinig vertrouwen in de milieu-effect rapportage die Shell laat uitvoeren door het Zuid-Afrikanse consultancybedrijf Golder Associates (Golder) en al op 18 april moet worden ingediend bij een agentschap van het Ministerie van Energie. Omdat Shell het onderzoek betaalt, zou er nooit een objectief oordeel uit kunnen komen, aldus activisten. Bovendien is het tijdsbestek waarin het onderzoek moet worden uitgevoerd, vanwege de complexiteit volgens hun veel te kort.

Tegen de Cape Times uitte Marina Bail van de Nama Karoo Foundation die de natuur en cultuur van de Karoo beschermt, haar zorgen over het gebrek aan water en de mogelijke vervuiling daarvan in het gebied. ‘Ik had gehoopt dat we in Zuid-Afrika nooit met fracking te maken zouden krijgen... Water is verreweg het meest waardevolle goed in de Karoo.’

Tijdens een door Shell georganiseerde voorlichtingsbijeenkomst in het oude Karoo-dorp Graaff-Reinet keerde ook de steenrijke en invloedrijke Zuid-Afrikaanse zakenman Johann Rupert zich fel tegen de plannen die volgens hem tot watergebrek in de Karoo en nog grotere milieuschade dan in de Golf van Mexico zouden kunnen leiden. De eigenaar van enige boerderijen in de Karoo sprak van Russisch Roulette, maande Shell tot een veel omvangrijker onderzoek en riep de aanwezigen zelfs op om Shell-producten intussen te boycotten.

Shell zal naar alle waarschijnlijkheid in de loop van het jaar uitsluitsel krijgen of het een exploratievergunning voor drie jaar krijgt. Het Nederlands-Engelse olieconcern is sinds 1904 actief in Zuid-Afrika met de verkoop van olieproducten. Sinds 1963 heeft het concern er ook raffinage-activiteiten en onlangs kreeg Shell de rechten om in een klein gebied aan de zuidkust naar gas te boren.

Grootschalige gaswinning zoals Shell die beoogt, zou volgens het energieconcern een grote doorbraak voor het land zijn. In Zuid-Afrika wordt tot nu toe nauwelijks gas of olie gewonnen. Mocht Shell op grote schaal natuurlijk gas kunnen leveren, dan kan dat de energievoorziening in het land die nu nog voor zo’n 95%  afhankelijk is van steenkool, op zijn kop zetten. Met het schonere gas zou het land de SO2-uitstoot op termijn drastisch kunnen verlagen. Om diezelfde reden investeert de Zuid-Afrikaanse overheid sinds kort ook in zonne-energieprojecten.