EMERGING AFRICA

The Last Frontier

Tuesday, Jan 16th

Wal-Mart op overnamepad in Afrika

De Amerikaanse supermarktgigant Wal-Mart heeft een officieel bod van 2,3 miljard dollar uitgebracht op 51 procent van de aandelen van de Zuid-Afrikaanse branchegenoot Massmart. Dat werd eind november bekend gemaakt door de twee partijen. Met Massmart hoopt de grootste retailer ter wereld toegang te krijgen tot de snelgroeiende Afrikaanse markt. Eerder bracht Wal-Mart een bod uit op alle aandelen van Massmart. Maar na hevige kritiek van de vakbonden lijkt de Zuid-Afrikaanse overheid daarvoor een stokje te hebben gestoken en Wal-Mart op andere gedachten te hebben gebracht.

Behalve in Zuid-Afrika opereert Massmart al in dertien andere Afrikaanse landen. In totaal gaat het om 288 winkels waaronder vestigingen van Game, Jumbo en Makro. Daarmee is Massmart de op drie na grootste beursgenoteerde retailer in Zuid-Afrika. De twee bedrijven lijken sterk op elkaar. Net als Wal-Mart verkoopt Massmart onder andere electronica, bouwmateriaal en voedsel met een lage marge maar met een hoog volume.

Wal-Mart is al in vrijwel de hele wereld actief, maar nog afwezig in Afrika. De voorgenomen stap van Wal-Mart is een nieuw signaal dat het continent als een interessante groei- en afzetmarkt is gaan gelden voor het mondiale bedrijsleven. Waar de Amerikaanse thuismarkt nauwelijks meer groeimogelijkheden biedt voor Wal-Mart, hoopt de supermarktgigant uit Arkansas die nu via de Zuid-Afrikaanse overname in Afrika te vinden. In een recent onderzoek voorspelde Mckinsey dat de consumentenbestedingen in geheel Afrika de komende tien jaar naar verwachting zullen verdubbelen.

Wal-Mart's keuze voor een overname in Zuid-Afrika komt niet als een verrassing. Analisten speculeerden al langer dat de Amerikaanse supermarktgigant de grootste economie van Afrika (Zuid-Afrika) als springplank zou gaan gebruiken om toegang te krijgen tot de Afrikaanse markt van een miljard consumenten. Vice-president Andy Bond van Wal-Mart wees echter vooral ook op de kansen in Zuid-Afrika zelf: 'Deze overname is vooral een Zuid-Afrikaanse aangelegenheid. Het land is een echte emerging market met een goed BNP en een groeiende consumptiemarkt die zich tot onze lage prijzen aangetrokken zal voelen,' vertelde hij tegen de Zuid-Afrikaanse pers.

Waar het Zuid-Afrikaanse bedrijfsleven zich al rijk rekende door de interesse van een grote wereldspeler als Wal-Mart, reageerden de vakbonden in Zuid-Afrika minder enthousiast. Ze wezen sinds de bekendmaking van het bod op de slechte reputatie van Wal-Mart op het gebied van personeelsbeleid en hun anti-vakbond houding. Ook vrezen de vakbonden dat Wal-Mart andere retailers weg zal concurreren, met eventuele massa-ontslagen tot gevolg. Wal-Mart herhaalde na het bod op 51 procent van de aandelen dat er geen banen zullen sneuvelen bij Massmart en dat Zuid-Afrikanen het management zullen blijven vormen.

Massmart blijft voorlopig genoteerd staan op de beurs van Johannesburg, waarschijnlijk een van de voorwaarden die de Zuid-Afrikaanse overheid voor goedkeuring van de overname stelde. Het Zuid-Afrikaanse bedrijf ziet de kapitaalinjectie als een mooie kans om verder te groeien op de opkomende Afrikaanse markten zoals die van Nigeria, Ghana, Malawi en Oeganda.